Przedstawiciele krajów dyskutujący z mieszaniną nadziei i sceptyzmu nowe narzędzie do ewaluowania wyników integracji. Photo: W. Ejalu / UNHCR

Europa Centralna ma teraz narzędzie
do zmierzenia stopnia integracji uchodźców

Budapeszt, 28 stycznia 2010 - Wszyscy się zgodzili, że udana integracja uchodźców jest niezwykle istotna zarówno dla samych uchodźców jak i społeczeństwa przyjmującego. Ale jak zmierzyć "udaną integrację"? W przyszłości będzie możliwa ewaluacja stopnia integracji uchodźców za pomocą narzędzia, które w tym tygodniu zostało zaprezentowane przez Przedstawicielstwo Regionalne UNHCR w Budapeszcie przedstawicielom rządów państw Europy Środkowej oraz organizacji pozarządowych.

Narzędzie ewaluacji integracji jest zestawem ponad 200 wskaźników, w odniesieniu do których władze krajowe wspólnie z innymi zaangażowanymi podmiotami powinny zebrać szczegółowe dane. Raz zgromadzone, wskaźniki dostarczą podmiotom podejmującym decyzje szczegółowych informacji na temat stanu integracji uchodźców w każdym z krajów.

Narzędzie zostało stworzone przez organizację Migration Policy Group (MPG), think tank z siedzibą w Brukseli, w ścisłej współpracy z Przedstawicielstwem Regionalnym UNHCR w Budapeszcie.

Na otwierającej konferencji, Regionalny Przedstawiciel UNHCR dla Europy Środkowej, Gottfried Köfner wyjaśnił, iż ma miejsce strategiczna zmiana w odniesieniu do integracji uchodźców w Europie: "W przeszłości, państwa członkowskie UE jak również UNHCR były bardziej skupione na osobach poszukujących ochrony międzynarodowej i na tym, w jaki sposób zapewnić im tę ochronę. Ale co dzieje się w sytuacji, gdy osoba ubiegająca się o status uchodźcy, otrzyma już ochronę? Widzimy, że niepowodzenie integracji jest często wykorzystywane do podżegnywania anty-uchodźczej retoryki oraz uzasadniania restrykcyjnej legislacji. "

Narzędzie ewaluacji integracji obejmuje cztery grupy wskaźników odnoszących się do kwestii ogólnych, integracji prawnej, społeczno-ekonomicznej oraz społeczno-kulturowej. Tym samym, dotyczy każdego aspektu życia uchodźcy, począwszy od pytania o dopasowanie pracy do jego/jej kwalifikacji i umiejętności zawodowych poprzez zapytania o zapisanie do szkoły dzieci po kwestie bardziej administracyjne takie jak budżet państwa na programy orientacji społecznej.

Badanie pilotażowe
będzie trwało do 18 miesięcy

Dyrektor MPG Jan Niessen podkreślił ogromną złożoność integracji uchodźców. Horyzontalnie przenika ona wiele obszarów od opieki medycznej po zatrudnienie, edukację, usługi socjalne, programy nauki języka i mieszkalnictwo po status prawny i łączenie rodzin. Wertykalnie, w kwestię integracji zaangażowanych jest wiele instytucji i podmiotów takich jak ministerstwa, gminy, instytucje finansowe, pracodawcy, podmioty świadczące usługi medyczne jak również organizacje pozarządowe.

Niessen jest zdania, że pilotażowe wykorzystanie nowego narzędzia w całym regionie będzie trwało do 18 miesięcy, przy założeniu, że wszystkie zaangażowane podmioty zobowiążą się do działania i że będą dostępne środki. Jednocześnie, systematyczne badania ułatwią realizację tego zadania.

Obecni na spotkaniu przedstawiciele krajów regionu podeszli do nowego narzędzia ewaluacji integracji z mieszaniną nadziei wynikającej z nadarzającej się okazji oceny zjawiska oraz sceptyzmu odnośnie ilości niezbędnej do wykonania pracy oraz gromadzenia danych.

Na poziomie krajowym UNHCR planuje obecnie zaangażowanie szerokiego grona uczestników w celu przeprowadzenia ekspertyz w różnych obszarach zainteresowania jak np. nabycie obywatelstwa, zatrudnienie, opieka medyczna, by zebrać niezbędne informacje dla wszystkich wskaźników. Przegląd uzyskanych informacji będzie poprzedzony gromadzeniem danych. Cały proces będzie miał miejsce przy użyciu Internetu i będzie prosty w obsłudze.

Na ostatnim etapie prac utworzona zostanie aktualna baza danych dotycząca integracji uchodźców, która umożliwi decydentom ewaluację efektywności i wpływu polityk integracyjnych oraz analizę ich mocnych i słabych stron w danych kraju. W całym regionie będzie zatem możliwa wymiana najlepszych praktyk i wzajemna nauka.

Melita H. Šunjić
UNHCR Budapest